50 jaar een hart voor kleinschalige zorg

50 jaar geleden richtte Walter Deschodt vzw Oikonde op. De vereniging zou zich al die tijd inzetten voor thuisloze mensen. Nu is de cirkel rond. “Wij hebben de problematiek van de dak- en thuisloosheid mee op de kaart gezet in Kortrijk. Nu is het aan een volgende generatie.”

Wie kan er zeggen dat hij meer dan 50 jaar maatschappelijk engagement heeft opgenomen?
Niet zovelen, maar Kortrijkzaan Walter Deschodt is een van hen.
Walter gaf in de jaren zeventig les in het buitengewoon secundair onderwijs en stond er bekend als een warm en betrokken leerkracht. Dat was ook Magda Vandenbrande ter ore gekomen, een dame die destijds erg actief was in de Kortrijkse welzijnssector.

“Op een opendeurdag van het toenmalige Sint-Theresia Instituut sprak ze me aan en wees me op de schrijnende situatie van een aantal mensen die geen dak boven het hoofd hadden. Ze drukte haar wens uit dat iemand initiatief zou nemen om zich in te zetten voor de vaak uitzichtloze situatie van deze doelgroep.”, zo vertelt Walter.

“Het was de tijd dat dak- en thuisloosheid nog niet zichtbaar was in onze maatschappij en zeker niet in een stad als Kortrijk. Een aantal mensen vielen tussen de plooien van de samenleving en leefden een anoniem, maar niet-evident bestaan.” zo vult Luc Despiegelaere aan die enkele jaren na de oprichting van Oikonde de rangen kwam vervoegen en zich sterk inzette voor fondsenwerving.

Onder het voorzitterschap van Walter groeide vzw Oikonde verder door.
“We konden in april 1976 starten nadat we onder meer door de steun van Phil Bosmans en via een renteloze lening het nodige startkapitaal hadden verzameld. In de beginjaren huurden we huizen zoals een pand aan de Bloemistenstraat waar we mensen konden onderbrengen op weg naar regularisatie en re-integratie in de samenleving. Waar we in de eerste periode vooral inzetten op crisisopvang evolueerden we geleidelijk aan naar huisvesting waar mensen voor onbepaalde tijd konden wonen, zolang het nodig was.”

De financiering liep niet steeds van een leien dakje, maar gelukkig kon de vzw rekenen op een trouwe achterban.
“Zesendertig jaar aan een stuk organiseerden we een souper waarvan de opbrengst naar onze werking ging. Of we verkochten ontbijtpakketten voor het goede doel en organiseerden acties in samenwerking met Ring Shopping Center. Vanuit mijn professionele loopbaan kende ik veel ondernemers die ik persoonlijk kon aanspreken. Gelukkig maar, want niet veel mensen stonden te springen om te doneren voor deze doelgroep.” vertelt Luc.

Na enkele jaren vond vzw Oikonde onderdak bij de Karmelieten aan de Aalbeeksesteenweg in Kortrijk, goed voor 23 bedden. Elke bewoner had er zijn eigen kamer.

“Er werkten op dat ogenblik drie mensen in dienst van Oikonde. Zij leidden alles met kordate hand in goede banen. Want er was wel degelijk een duidelijk en strak huisreglement waar bewoners zich moesten aan houden. Zo was alcohol bijvoorbeeld uit den boze. Maar we zorgden met initiatieven als een Sinterklaas- of Kerstfeest wel altijd voor een huiselijke sfeer.”

Het zorgt voor heel mooie herinneringen.
“We zijn jaren later nog altijd mensen tegen het lijf gelopen die ons bedankten voor het feit dat we hun leven weer op de rails gekregen hebben. Meer nog, iemand vertelde ons ooit: ‘dankzij jullie leef ik nog.’”

Met de fusieoperatie die later volgde tussen de twee lokale CAW’s had vzw Oikonde het moeilijk. “Onze aanpak was gestoeld op kleinschaligheid, op zorg dicht bij de mensen. We zijn nooit voorstander geweest van opschaling. Dus beslisten we op een bepaald ogenblik om de vzw om te vormen naar de vzw Beschermcomité Oikonde.”

Vanaf dat ogenblik legde de vzw zich niet langer toe op permanente huisvesting.
“Maar dat deed geen afbreuk aan ons engagement. We zijn blijven geld werven die voor een groot deel naar cliënten van het CAW vloeiden. Zo kwamen we tussen in niet-evidente uitgaven als sportartikelen, fietsen, wasmachines…”

Nu lijkt het vijftigjarig bestaan een mooi moment om een punt te zetten achter de werking van vzw Oikonde.
“We zijn allemaal een beetje actiemoe en hebben tegelijk wat moeite met de technischere en administratievere aanpak van de hulpverlening. In die zin hebben wij de mooie tijden meegemaakt waarbij we dicht bij de burger stonden met rechtstreekse dankbaarheid.
Nu is het aan een volgende generatie, maar we zijn dankbaar dat we het verschil hebben kunnen maken voor velen.”

De restgelden van de vzw worden nu geschonken aan het Sociaal Filmfonds van Buda Kunstencentrum.