“Zitten wachten is het slechtste antwoord”

De sector van de Bijzondere Jeugdzorg wordt misschien snel geassocieerd met een stedelijke omgeving, maar de problematiek van het tekort aan opvangplaatsen is ruim verspreid. Dat blijkt al snel uit het bezoek dat we onlangs brachten aan De Loods, een organisatie die in Loker actief helpt zoeken naar een oplossing voor kinderen en jongeren die in een moeilijke thuissituatie zitten.

“Er staan meer dan 50 kinderen en jongeren op onze wachtlijst, een enorm getal als je weet dat wij maar 44 plaatsen te bieden hebben. Het betekent dat er minstens evenveel kinderen geen plek hebben dan wel en dat in de landelijke omgeving van Heuvelland.” zo schetst directeur Bruno Schelstraete al meteen het probleem. “Het dwingt ons regionaal goed samen te werken, over voorzieningen heen.”

Het werken met jongeren in een landelijke omgeving zorgt wel voor een ander soort problematiek.
“Bij voorzieningen uit meer verstedelijkt gebied horen we dat er vaak spanningen ontstaan door de grote diversiteit onder jongeren. Dat speelt bij ons minder. Maar in streken als de Westhoek is er vaak veel verborgen miserie, veel gezinnen leven er in isolement, wat vaak nog versterkt wordt door zogenaamde mobiliteitsarmoede. Sommige gezinnen beschikken niet over een rijbewijs en ook het openbaar vervoer helpt niet hen uit hun isolement te halen.”

“Bovendien zitten we hier letterlijk in een grensgebied met veel Franstaligen die in officieel Nederlandstalig gebied leven en die we niet bereiken met de communicatie vanuit de Vlaamse overheid. En als we ze dan wel bereiken door bijvoorbeeld signalen die opgevangen worden in een schoolcontext, dan is er niet meteen een onmiddellijk antwoord voorhanden in eigen streek. Mensen moeten zich daarvoor verplaatsen naar Ieper, wat ze uit zichzelf niet doen.”

Het dwingt er organisaties als De Loods toe om veel pro-actiever en preventiever te werken.

“We hebben geleerd onze eigen voelsprieten te gaan ontwikkelen en onze werking daarop aan te passen.”

Zo ontwikkelde De Loods onlangs met de steun van Een Hart voor West-Vlaanderen een mobiele Speelkaravaan. “We trekken er letterlijk de boer mee op naar buurten waar volgens de Kansarmoedeatlas van de Provincie West-Vlaanderen meer kwetsbare gezinnen leven. Samen met partners als OverKop bijvoorbeeld leggen we via het spelen eerste contacten met kwetsbare kinderen, jongeren en hun gezinnen. Dat eerste contact is belangrijk, alleen zo kunnen we geleidelijk aan een vertrouwensband ontwikkelen. Als dat vertrouwen er niet is, hebben wij geen enkel mandaat om hen toe te leiden naar de reguliere werking.”

“Het probleem is ook dat die ambulante werking eigenlijk niet in onze kernopdracht vervat zit en dat we daar met andere woorden ook geen financiering voor krijgen. En dus moeten we rekenen op partners als het Streekfonds en de Koning Boudewijnstichting om te kunnen pionieren en daarna later te gaan structureren, wat met vallen en opstaan lukt met Europese projecten als Leadr of met de hulp van private fondsen.”

In het binnenhalen van die middelen kruipt heel wat tijd.

“En dat is vaak erg frustrerend omdat je niet altijd de continuïteit kan garanderen en daardoor onzekerheid krijgt bij onze gedreven, gemotiveerde en idealistische medewerkers. En als je dan nog weet dat ook onze reguliere werkingsmiddelen al meer dan 15 jaar niet meer geïndexeerd werden, dan zou je al eens moedeloos raken.”

Maar dat zijn de mensen van De Loods voor de goede orde dus niet.

Zo maken ze nu bijvoorbeeld actief werk van een nieuwbouwproject in Poperinge. Ze plannen eind dit jaar te kunnen verhuizen naar een nieuwe plek, midden in een woonwijk met veel meer vrijetijdsmogelijkheden voor hun kinderen en jongeren.

“En ook hun ouders en familie zullen er vlotter raken om op bezoek te komen.”

Dat ook daar de financiering nog niet helemaal rond is, daar maakt de ploeg van De Loods zich geen zorgen over. “Het komt wel goed, zolang we er maar blijven voor gaan. Zitten wachten is het slechtste antwoord…”